Bài 8: Luyện tập quan sát, tìm ý cho bài văn tả phong cảnh trang 44 SGK Tiếng Việt lớp 5 tập 1 Chân trời sáng tạo
Tổng quan nội dung
Bài 8: Luyện tập quan sát, tìm ý cho bài văn tả phong cảnh trang 44 SGK Tiếng Việt lớp 5 tập 1 Chân trời sáng tạo
Bài học này giúp học sinh rèn luyện kỹ năng quan sát tỉ mỉ, thu thập ý tưởng và xây dựng dàn ý chi tiết để viết một bài văn tả phong cảnh sinh động và hấp dẫn.
Tusach.vn cung cấp lời giải chi tiết, dễ hiểu cùng với các gợi ý hữu ích để học sinh nắm vững kiến thức và hoàn thành bài tập một cách hiệu quả.
Đọc bài văn sau và thực hiện yêu cầu:
Câu 1
Trả lời câu hỏi 1 trang 44 SGK Tiếng Việt 5 Chân trời sáng tạo
Đọc bài văn sau và thực hiện yêu cầu:
Hồ trên núi
E Hư 2772020020 ~ ..
- su : . s hi vế on St
Hồ T’Nưng là một tuyệt tác của thiên nhiên. Bốn mùa, hồ mang vẻ đẹp tự nhiên và thơ mộng.
Sáng sớm, khi sương chưa tan, T’Nưng giống như một thiếu nữ dịu dàng choàng tấm khăn voan mỏng. Nắng lên, mặt hồ trải rộng, sáng lấp lánh. Lúc này, viên ngọc bích xanh trong khổng lồ ấy phản chiếu rõ nét cảnh rừng núi, mây trời. Hoàng hôn, ráng chiều nhuộm đỏ mặt nước, gió mơn man theo những gợn sóng lăn tăn, ru hồ vào giấc ngủ say.
Vào những ngày nắng đẹp, nước trong, ngồi trên thuyền độc mộc có thể thấy từng đàn cá tung tăng bơi lội hai bên mạn thuyền. Theo thuyền len lỏi vào sâu trong rừng già, ngắm màu xanh ngút ngàn của cây lá và nghe tiếng chim hót líu lo, du khách sẽ cảm nhận được nét độc đáo, kì vĩ của hồ trên núi.
Hồ T'Nưng xứng đáng là niềm tự hào của người dân Tây Nguyên.
Theo Nguyên Sơn
- Thuyền độc mộc: thuyền dài và hẹp, làm bằng một cây gỗ to, khoét trũng.
a. Tác giả tả hồ T’Nưng vào những thời điểm nào? Ở mỗi thời điểm, hồ được tả bằng những từ ngữ, hình ảnh nào?
E Hư 2772020020 ~ ..
- su : . s hi vế on St
b. Tác giả sử dụng những giác quan nào để quan sát?
c. Tìm hình ảnh so sánh, nhân hoá trong bài văn và nêu tác dụng của những hình ảnh đó.
Phương pháp giải:
Em đọc kĩ bài văn, suy nghĩ và trả lời câu hỏi.
Lời giải chi tiết:
a. Hồ T’Nưng được miêu tả vào những thời điểm sáng sớm, nắng lên, hoàng hôn.
- Sáng sớm: giống như một thiếu nữ dịu dàng choàng tấm khăn voan mỏng.
- Nắng lên, mặt hồ trải rộng, sáng lấp lánh. Lúc này, viên ngọc bích xanh trong khổng lồ ấy phản chiếu rõ nét cảnh rừng núi, mây trời.
- Hoàng hôn, ráng chiều nhuộm đỏ mặt nước, gió mơn man theo những gợn sóng lăn tăn, ru hồ vào giấc ngủ say.
b. Tác giả sử dụng các giác quan: thị giác, thính giác.
c.
- Hình ảnh so sánh: T’Nưng giống như một thiếu nữ dịu dàng choàng tấm khăn voan mỏng.
- Hình ảnh nhân hóa: Hoàng hôn, ráng chiều nhuộm đỏ mặt nước, gió mơn man theo những gợn sóng lăn tăn, ru hồ vào giấc ngủ say.
=> Tác dụng: giúp sự vật trở nên sinh động, gợi hình gợi cảm hơn.
Câu 2
Trả lời câu hỏi 2 trang 45 SGK Tiếng Việt 5 Chân trời sáng tạo
Nhớ lại một danh lam thắng cảnh và ghi lại những điều em đã quan sát được.
Gợi ý:
a. Em đã có dịp đến thăm hoặc được biết qua sách báo, phim ảnh... về danh lam thắng cảnh nào?
b. Em đã quan sát danh lam thắng cảnh đó vào thời điểm nào?
– Một buổi trong ngày.
– Các thời điểm khác nhau.
– Một mùa trong năm.
- ?
c. Em đã quan sát theo trình tự nào?
– Tả những đặc điểm nổi bật của cảnh.
+ Bầu trời
+ Mặt nước
+ Cây cối
+ ?
– Tả sự thay đổi của cảnh theo thời gian.
+ Mùa mưa
+ Mùa khô
+ ?
d. Em đã sử dụng những giác quan nào để quan sát?
e. Ở mỗi vị trí hoặc thời điểm quan sát, cảnh vật có những đặc điểm gì nổi bật?
Bầu trời nhiều mây. Tung bọt trắng xóa. Dòng nước thong thả, hiền hòa. Thác Khuôi Nhi (Tuyên Quang).
Phương pháp giải:
Em nhớ lại một danh lam thắng cảnh và ghi lại những điều em đã quan sát được dựa vào gợi ý.
Lời giải chi tiết:
a. Em đã có dịp đi thăm Vịnh Hạ Long.
b. Em đã quan sát một buổi trong ngày.
c. Em đã quan sát theo trình tự đặc điểm nổi bật của cảnh.
Các đảo nơi đây không chỉ đứng chơ vơ, tách rời và biệt lập mà còn tập trung túm tụm lại với nhau, uốn lượn từng khúc, từng khúc, nối với nhau tạo ra những con rồng khổng lồ đang cuộn mình trên mặt biển xanh.
Đi vào từng hòn đảo ta càng ngạc nhiên và thích thú khi chiêm ngưỡng những hang động thiên tạo. Một sản phẩm của sự kết hợp đá và nước. Vào hang chúng ta như lạc vào một thế giới huyền ảo và diệu kì. Trên vòm hang cao, rộng hình thành vô số vết lõm tròn như dấu chân của trăm ngàn con voi khổng lồ.Dưới mặt đất, những mảng đá, núi đá thi nhau mọc lên nhọn hoắt như lưỡi mác. Chúng tập kết lại với nhau tạo thành một rừng chông thiên nhiên trên mặt đất. Đỏ rực và lung linh. Thiên nhiên vốn đã kì lạ lại được con người khoác thêm vẻ lung linh, huyền ảo nhờ ánh đèn trông lại càng kì vĩ và hấp dẫn...
d. Em sử dụng các giác quan: thị giác.
e. Cảnh vật có đặc điểm nổi bật: Các đảo nơi đây không chỉ đứng chơ vơ, tách rời và biệt lập mà còn tập trung túm tụm lại với nhau, uốn lượn từng khúc, từng khúc, nối với nhau tạo ra những con rồng khổng lồ đang cuộn mình trên mặt biển xanh.
Vận dụng 1
Trả lời câu hỏi 1 Vận dụng trang 45 SGK Tiếng Việt 5 Chân trời sáng tạo
Chọn và đặt tên cho 1 – 2 tranh, ảnh về tuổi thơ của em.
Phương pháp giải:
Em tìm tranh của bản thân và đặt tên phù hợp.
Lời giải chi tiết:
Em tìm tranh của bản thân và đặt tên phù hợp.
Vận dụng 2
Trả lời câu hỏi 2 Vận dụng trang 45 SGK Tiếng Việt 5 Chân trời sáng tạo
Cùng các bạn mở triển lãm “Khung trời tuổi thơ”,
Phương pháp giải:
Em cùng bạn mở triển lãm.
Lời giải chi tiết:
Em cùng bạn mở triển lãm.
Bài 8: Luyện tập quan sát, tìm ý cho bài văn tả phong cảnh - Giải chi tiết
Chào mừng các em học sinh lớp 5 đến với bài học Luyện tập quan sát, tìm ý cho bài văn tả phong cảnh, trang 44 sách Tiếng Việt lớp 5 tập 1, Chân trời sáng tạo. Bài học này là bước đệm quan trọng để các em có thể viết một bài văn tả cảnh thật hay và giàu cảm xúc.
Mục tiêu bài học
- Rèn luyện kỹ năng quan sát cảnh vật xung quanh.
- Biết cách tìm ý, lập dàn ý cho bài văn tả cảnh.
- Sử dụng vốn từ ngữ phong phú để diễn tả cảnh vật.
Nội dung bài học
Bài học này tập trung vào việc hướng dẫn các em cách quan sát một cảnh vật cụ thể, từ đó tìm ra những chi tiết đặc sắc, độc đáo để đưa vào bài văn. Các em sẽ học cách:
- Quan sát tổng thể: Nhìn cảnh vật từ xa để nắm bắt hình dáng chung, màu sắc chủ đạo.
- Quan sát chi tiết: Tập trung vào từng bộ phận, chi tiết nhỏ để nhận ra những đặc điểm riêng biệt.
- Ghi chép lại những điều quan sát được: Sử dụng giấy bút hoặc ghi nhớ để lưu lại những ấn tượng, cảm xúc về cảnh vật.
- Tìm ý cho bài văn: Dựa trên những điều đã quan sát được, lựa chọn những ý tưởng phù hợp để xây dựng bài văn.
- Lập dàn ý: Sắp xếp các ý tưởng theo một trình tự hợp lý để bài văn trở nên mạch lạc, rõ ràng.
Hướng dẫn giải bài tập
Dưới đây là hướng dẫn giải chi tiết các bài tập trong sách:
Bài 1: Quan sát tranh và trả lời câu hỏi
Các em hãy quan sát kỹ bức tranh minh họa trong sách và trả lời các câu hỏi liên quan đến cảnh vật trong tranh. Chú ý mô tả màu sắc, hình dáng, âm thanh và cảm xúc của các em khi nhìn vào bức tranh.
Bài 2: Tìm ý cho bài văn tả cảnh
Bài tập này yêu cầu các em tự chọn một cảnh vật quen thuộc (ví dụ: cảnh biển, cảnh núi, cảnh đồng quê, cảnh công viên…) và thực hiện quan sát, tìm ý để viết bài văn tả cảnh. Các em có thể sử dụng bảng gợi ý sau để ghi chép lại những điều quan sát được:
| Cảnh vật | Màu sắc | Hình dáng | Âm thanh | Cảm xúc |
|---|---|---|---|---|
| Ví dụ: Cánh đồng lúa | Vàng óng, xanh mướt | Bạt ngàn, rộng lớn | Tiếng gió xào xạc, tiếng chim hót | Thanh bình, yên ả |
Bài 3: Lập dàn ý cho bài văn tả cảnh
Dựa trên những ý tưởng đã thu thập được, các em hãy lập dàn ý chi tiết cho bài văn tả cảnh. Dàn ý nên bao gồm các phần chính sau:
- Mở bài: Giới thiệu cảnh vật mà em muốn tả.
- Thân bài: Tả chi tiết cảnh vật, bao gồm tả toàn cảnh, tả từng bộ phận, chi tiết đặc sắc và diễn tả cảm xúc của em.
- Kết bài: Nêu cảm xúc, suy nghĩ của em về cảnh vật đó.
Lưu ý khi làm bài
- Sử dụng vốn từ ngữ phong phú, đa dạng để diễn tả cảnh vật một cách sinh động, hấp dẫn.
- Kết hợp sử dụng các biện pháp tu từ (so sánh, nhân hóa, ẩn dụ…) để làm cho bài văn thêm sinh động, giàu cảm xúc.
- Chú ý rèn luyện kỹ năng quan sát, ghi chép và lập dàn ý.
Hy vọng với những hướng dẫn chi tiết trên, các em sẽ hoàn thành tốt bài tập Luyện tập quan sát, tìm ý cho bài văn tả phong cảnh. Chúc các em học tốt!