Soạn bài Diễn biến Chiến dịch Điện Biên Phủ SGK Ngữ văn 6 tập 1 Cánh diều chi tiết

Chuẩn bị 1

Trả lời câu 1 (trang 95 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Xem lại các mục Chuẩn bị ở bài Hồ Chí Minh và "Tuyên ngôn độc lập" để vận dụng vào đọc hiểu văn bản này.

Phương pháp giải:

Chú ý các câu hỏi trong bài Hồ Chí Minh và "Tuyên ngôn độc lập" để trả lời trong văn bản này.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

- Thời điểm: 6/5/2019

- Nội dung: diễn biến chiến dịch Điện Biên Phủ xuất hiện ở ngay phần Sapô đầu tiên

- Những mốc thời gian được nhắc tới: 

+ Chiến dịch điện Biên Phủ 1953-1954

+ 3 đợt tiến công tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ:

Đợt 1 (13 đến 17/3): tiêu diệt 2 cứ điểm Him Lam, Độc lập, mở toang cửa phía Bắc và Đông Bắc.

Đợt 2 (30/3 - 30/4): kiểm soát các điểm cao, các khu trung tâm khiến địch rơi vào thế bị động, mất tinh thần.

Đợt 3 (1 đến 7/5): tổng công kích, 7/5 toàn thắng.

=> Những sự kiện được thuật lại nhằm trình bày rõ nội dung, diễn biến xảy ra của sự việc dẫn đến chiến thắng Điện Biên Phủ lừng danh.

- Thời điểm là ngày 6 tháng 5 năm 2019, nơi xuất hiện văn bản là trên báo. Thời điểm đó có ý nghĩa: Trước ngày kỷ niệm chiến thắng Chiến dịch Điện Biên Phủ 1 ngày.

- Thông tin chính mà văn bản cung cấp cho người đọc: Diễn biến Chiến dịch Điện Biên Phủ.

- Những mốc thời gian được nhắc đến trong văn bản:

• Đợt 1 (13 đến 17/3): Tiêu diệu 2 cứ điểm là Him Lam và Độc Lập.
• Đợt 2 (30/3 đến 30/4): Kiểm soát các cao điểm, khu trung tâm Điện Biên Phủ.
• Đợt 3 (1 đến 7/5): Tiêu diệt toàn bộ tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Ngày 7/5, chiến dịch Điện Biên Phủ toàn thắng.

Chuẩn bị 2

Trả lời câu 2 (trang 95 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Đồ họa thông tin (infographic) thường dùng trong văn bản thông tin, là hình thức đồ họa trực quan sử dụng hình ảnh để trình bày thông tin (dữ liệu, kiến thức,...) một cách ngắn gọn và rõ ràng.

Phương pháp giải:

Em tìm hiểu tác dụng của đồ họa trong văn bản này.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Tác dụng: minh họa, làm nổi bật nội dung và thu hút người đọc

Đồ họa thông tin (infographic) thường dùng trong văn bản thông tin, là hình thức đồ họa trực quan sử dụng hình ảnh để trình bày thông tin (dữ liệu, kiến thức) một cách ngắn gọn.

Chuẩn bị 3

Trả lời câu 3 (trang 95 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Sưu tầm các văn bản thuyết minh về một sự kiện lịch sử theo trật tự thời gian và cho biết ngoài cách trình bày thông tin như văn bản Hồ Chí Minh và "Tuyên ngôn Độc lập" và tờ lịch ngày 2/9, còn có những cách trình bày hoặc sắp xếp thông tin nào khác?

Phương pháp giải:

Em sưu tầm trên sách báo, internet.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Sưu tầm: 

- Dinh Độc Lập - dấu ấn lịch sử tháng Tư (nguồn: http://vtr.org.vn/dinh-doc-lap-dau-an-lich-su-thang-tu.html)

- Ngoài cách trình bày thông tin như văn bản Hồ Chí Minh và "Tuyên ngôn Độc lập" và tờ lịch ngày 2/9, còn có những cách trình bày theo mối quan hệ nguyên nhân - kết quả.

Các cách trình bày sắp xếp thông tin theo trình tự: nguyên nhân - kết quả, giả thiết - kết quả, mở đầu - diễn biến - kết thúc…

Đọc hiểu

Trả lời câu hỏi (trang 95 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Từ diễn biến trong nhan đề cho thấy thông tin trong bài viết sẽ được triển khai theo trình tự nào?

Phương pháp giải:

Chú ý tìm hiểu các từ ngữ địa phương và tham khảo chú thích (1) và (2).

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Từ diễn biến trong nhan đề cho thấy thông tin trong bài viết sẽ được triển khai theo trình tự thời gian, từ mở đầu đến diễn biến và kết thúc.

Từ diễn biến trong nhan đề cho thấy thông tin trong bài viết được triển khai theo trình tự: mở đầu - diễn biến - kết thúc

CH cuối bài 1

Trả lời câu 1 (trang 96 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Thông tin chính mà văn bản Diễn biến Chiến dịch Điện Biên Phủ cung cấp cho người đọc là gì? Dựa vào đâu mà người đọc dễ dàng nhận ra thông tin chính ấy?

Phương pháp giải:

Đọc văn bản và rút ra nội dung chính.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

- Thông tin chính mà văn bản Diễn biến Chiến dịch Điện Biên Phủ cung cấp cho người đọc là: sự kiện quân ta toàn thắng tại Điện Biên Phủ.

- Dựa vào dòng chữ: Diễn biến Chiến dịch Điện Biên Phủ được in lớn, có màu ở ngay đầu tiên.

Thông tin chính: Diễn biến, kết quả của chiến dịch Điện Biên Phủ.

Dựa vào: Nội dung chính nằm ở phần nhan đề và sa pô được trình bày nổi bật, dễ nhận ra.

CH cuối bài 2

Trả lời câu 2 (trang 96 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Nội dung sa pô có liên quan gì đến nhan đề của văn bản?

Phương pháp giải:

Đọc lại sapô (phần in đậm).

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Nội dung sapô có chính là nhan đề của văn bản.

Nội dung phần sa pô: Giải thích vắn tắt về chiến dịch Điện Biên Phủ.

CH cuối bài 3

Trả lời câu 3 (trang 96 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Văn bản trên cung cấp những thông tin cụ thể nào? Cách trình bày các thông tin ấy giống nhau ở chỗ nào? Em có nhận xét gì về cách trình bày ấy (màu sắc, hình ảnh, cỡ chữ, các kí hiệu...)?

Phương pháp giải:

Đọc lại văn bản và chú ý những từ ngữ, thông tin được thể hiện trong bài.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Văn bản trên cung cấp những thông tin cụ thể: Chiến thắng của chiến dịch Điện Biên Phủ 1953-1954.

- Những thông tin cụ thể được cung cấp:

• Chiến dịch Điện Biên Phủ là đỉnh cao của cuộc tiến công chiến lược Đông Xuân 1953 - 1954.
• Thời gian diễn ra: 56 ngày đêm.
• Diễn biến: gồm có 3 đợt.
• Kết quả: đập tan toàn bộ tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, thắng lợi hoàn toàn

CH cuối bài 4

Trả lời câu 4 (trang 96 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Vì sao thông tin cụ thể về Đợt 3 lại được in đậm?

Phương pháp giải:

Đọc lại các sự kiện trong văn bản, chú ý “Đợt 3”.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

- Đợt tiến công tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ:

+ Đợt 1 (13 đến 17/3): tiêu diệt 2 cứ điểm Him Lam, Độc lập, mở toang cử phía Bắc và Đông Bắc

+ Đợt 2 (30/3 - 30/4): kiểm soát các điểm cao, các khu trung tâm khiến địch rơi vào thế bị động, mất tinh thần

+ Đợt 3 (1 - 7/5): tổng công kích, 7/5 toàn thắng

=> Thông tin cụ thể về Đợt 3 lại được in đậm nhằm nhấn mạnh chiến thắng của quân ta trong chiến dịch.

Vì đây là đợt tấn công cuối cùng, có vai trò quyết định đến kết quả của cả chiến dịch.

CH cuối bài 5

Trả lời câu 5 (trang 96 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Cách trình bày thông tin của văn bản Diễn biến Chiến dịch Điện Biên Phủ có gì khác so với văn bản Hồ Chí Minh và “Tuyên ngôn Độc lập”?

Phương pháp giải:

So sánh cách trình bày của hai văn bản.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Khác ở chỗ là văn bản Diễn biến Chiến dịch Điện Biên Phủ viết theo trình tự từ mở đầu đến diễn biến và kết thúc trong khi văn bản Hồ Chí Minh và “Tuyên ngôn Độc lập” viết theo trình tự thời gian.

Các trình bày văn bản Hồ Chí Minh và Tuyên ngôn Độc lập: thời gian.

Cách trình bày văn bản Diễn biến Chiến dịch Điện Biên Phủ: mở đầu - diễn biến và kết quả