hồi ký trần huy liệu

Trần Huy Liệu sinh ngày 5 tháng 11 năm 1901 (tức ngày 13 tháng 10 năm Tân Sửu) tại làng Vân Cát, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định, trong một gia đình nhà Nho nghèo nhưng giàu lòng yêu nước. Xuất phát từ hoàn cảnh khó khăn cùng chí hướng cứu nước, ông đã quyết định rời quê nhà ở miền Bắc để vào Nam lập nghiệp và theo dõi tình hình vận nước. Khi ở Sài Gòn, ông sớm bị thu hút bởi bầu không khí chính trị sôi động của những biến cố lịch sử. Tại đây, ông tham gia làm báo đòi quyền dân chủ, lên tiếng yêu cầu thả Phan Bội Châu và trực tiếp tổ chức tang lễ cho cụ Phan Chu Trinh. Tiếp đó, ông góp phần thành lập Đảng Thanh niên, thúc đẩy hoạt động của Cường Học thư xã, đồng thời biên soạn và xuất bản sách báo nhằm khơi dậy lòng yêu nước và ý chí chống thực dân của nhân dân. Trong giai đoạn 1927 - 1928, ông trở thành một nhân vật quan trọng trong tổ chức tiểu tư sản chống Pháp - Việt Nam Quốc dân Đảng tại Nam Kỳ. Năm 1928, ông bị thực dân Pháp bắt giữ và bị kết án đày ra Côn Đảo. Trong thời gian bị giam cầm từ năm 1928 đến 1934, ông đã có cơ hội gặp gỡ và làm quen với các chiến sĩ cộng sản. Sau khi ra tù, ông tuyên bố rời khỏi Quốc dân Đảng để đi theo chủ nghĩa cộng sản. Khi bị chính quyền thực dân trục xuất ra Bắc, ông chính thức gia nhập Đảng Cộng sản và tập trung vào các hoạt động báo chí công khai của Đảng tại Hà Nội từ năm 1936 đến 1939. Sau đó, ông tiếp tục bị bắt và đày đến Sơn La, Bá Vân, Nghĩa Lộ. Đến tháng 3 năm 1945, ông tham gia cuộc nổi dậy phá ngục tại Nghĩa Lộ, vượt ngục trở về Hà Nội để bí mật xuất bản báo Cứu quốc và khẩn trương chuẩn bị cho cuộc Tổng khởi nghĩa.