vụ án erwin

Tác phẩm trinh thám đầu tay của Friedrich Glauser là Vụ án Erwin (tên gốc là Schlumpf Erwin Mord, sau đó được đổi thành Wachtmeister Studer). Cuốn sách này đánh dấu sự khởi đầu của thể loại trinh thám hình sự kết hợp với phê phán xã hội. Câu chuyện bắt đầu với cái chết của thương gia Witschi, người bị bắn chết trong khu rừng tại rìa làng Gerzenstein, Thụy Sĩ, đồng thời bị cướp sạch tiền. Ngày hôm sau, tại quán rượu “Bären”, những người chứng kiến đã nhìn thấy Schlumpf Erwin - một thanh niên có tiền án trộm cắp - sở hữu một số tiền lớn. Khi cảnh sát ập đến phòng trọ, Schlumpf đã bỏ chạy nhưng cuối cùng bị hạ sĩ Studer bắt giữ và đưa về trại tạm giam. Tại đây, anh ta đã cố gắng treo cổ tự tử nhưng được Studer kịp thời cứu sống.

Dựa trên trực giác, Studer nhận thấy Schlumpf có vẻ vô tội. Tuy nhiên, khi trở về làng Gerzenstein để điều tra, vụ việc ngày càng trở nên phức tạp hơn. Một chi tiết đáng chú ý là Schlumpf lại đem lòng yêu con gái của chính nạn nhân. Trong khi đó, người anh trai và người vợ của Witschi dường như đang che giấu điều gì đó. Không chỉ họ, mà cả ông chủ của Schlumpf là ông già Ellenberger, trưởng làng, và thầy giáo làng cũng có những mối liên hệ mật thiết với vụ án. Dường như mọi người trong làng đều đang giấu kín bí mật và cố gắng dẫn dắt cuộc điều tra của Studer đi theo một hướng khác.

Đây là cuốn tiểu thuyết trinh thám buộc độc giả phải cùng tham gia suy luận và dự đoán hung thủ. Người đọc sẽ bị cuốn theo những manh mối giả, những chỉ dẫn có chủ định, và liên tục bị bất ngờ bởi những bước ngoặt mới trong quá trình điều tra. Sự hấp dẫn, kịch tính và đôi khi là hài hước đến từ chính công việc của Studer, thay vì dựa vào các yếu tố máu me hay bạo lực như các tiểu thuyết hình sự hiện đại. Kết thúc của tác phẩm là một cái kết khó đoán nhưng hoàn toàn hợp lý và nhất quán.

“Vụ án Erwin” thu hút người đọc thông qua những sự tương phản trong bối cảnh nông thôn Thụy Sĩ những năm 30 của thế kỷ trước. Friedrich Glauser đã khéo léo lồng ghép những nét hiện thực xã hội thời bấy giờ vào tác phẩm, khắc họa một ngôi làng với những mối quan hệ chồng chéo, những xung đột ngầm và những số phận con người đầy uẩn khúc. Không chỉ là một cuốn tiểu thuyết trinh thám đầy bất ngờ, đây còn là một bức tranh sinh động về tập tục và lối sống nông thôn Thụy Sĩ. Tác phẩm gây ấn tượng với giọng văn miêu tả đặc sắc, đầy duyên dáng và hài hước, xoay quanh câu hỏi xuyên suốt là: Ai là hung thủ?

Ngay từ khi ra mắt, Vụ án Erwin đã nhận được nhiều đánh giá cao. Điển hình là nhật báo “Der Bund” ngày 10 tháng 12 năm 1936 đã nhận xét rằng cuốn tiểu thuyết này vượt xa mức trung bình của dòng văn học trinh thám thông thường, không đơn thuần là một vụ án bí ẩn theo khuôn mẫu. Glauser đã nâng tầm tác phẩm lên thành nghệ thuật, khiến những tác giả như Edgar Wallace hay thậm chí là Conan Doyle cũng chỉ có thể sánh ngang trong một số khoảnh khắc hiếm hoi. Với khả năng phân tích bậc thầy, Glauser đồng thời là một nhà thơ với tâm hồn nồng ấm và khả năng quan sát tinh tế.

Vụ án Erwin đã được dịch ra nhiều ngôn ngữ và được chuyển thể thành phim từ năm 1939.