Trí Tuệ Xã Hội - Social Intelligence - Vũ Điệu Thần Kinh Kết Nối Mọi Bộ Não

Trí Tuệ Xã Hội - Social Intelligence - Vũ Điệu Thần Kinh Kết Nối Mọi Bộ Não

Tương tự như trí thông minh cảm xúc, trí thông minh xã hội đóng vai trò then chốt trong việc quyết định thành công của mỗi cá nhân. Khả năng này không giới hạn ở bất kỳ tầng lớp xã hội nào và cũng không phải là đặc tính bẩm sinh.

Daniel Goleman đã trình bày một tổng hợp đột phá, dựa trên những khám phá mới nhất từ sinh học và khoa học thần kinh, cho thấy con người có nhu cầu kết nối sâu sắc. Các mối quan hệ có tác động đáng kể đến mọi khía cạnh của cuộc sống.

Cuốn sách được cấu trúc thành 6 phần, bao gồm 21 chương, phân tích đa dạng các vấn đề. Từ khoa học thần kinh đến ảnh hưởng của nụ hôn, từ nhịp tim đến hệ miễn dịch, tất cả đều hình thành nên trường cảm xúc của con người. Sự biến đổi của cảm xúc cũng tác động ngược lại đến nhịp tim và hệ miễn dịch.

Thậm chí, cảm xúc có thể “lây lan” giống như bệnh cảm cúm. Hậu quả của sự cô lập hoặc căng thẳng xã hội kéo dài có thể làm giảm tuổi thọ!

Mỗi người, theo những cách khác nhau, đều tận dụng trí thông minh xã hội để khai thác khả năng của người khác nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra. Tuy nhiên, do tính chất tương tác xã hội có thể ảnh hưởng đến tâm trạng cá nhân, chúng ta cần cẩn trọng với những tác động tiêu cực từ lời nói mắng mỏ, thóa mạ, chê bai, sự thù nghịch và tị hiềm.

Những phát hiện của Daniel Goleman có thể giúp chúng ta tìm ra câu trả lời cho những câu hỏi quan trọng của cuộc sống:

Liệu có phương pháp nào để nuôi dạy con cái hạnh phúc hơn? Yếu tố nền tảng của một cuộc hôn nhân bền vững là gì? Làm thế nào các nhà lãnh đạo doanh nghiệp và giáo viên có thể truyền cảm hứng để khơi dậy những phẩm chất tốt đẹp nhất ở những người họ dẫn dắt và giảng dạy? Làm thế nào để các nhóm người bị chia rẽ bởi định kiến và thù hận có thể chung sống hòa bình?

Đối tượng độc giả của cuốn sách:

• Những người mới bắt đầu sự nghiệp,sinh viên tốt nghiệp,người mới tham gia thị trường lao động, mong muốn mở rộng mối quan hệ và xây dựng cuộc sống hòa hợp ở cả công sở và xã hội.
• Các nhà lãnh đạo, quản lý, nhân viên, thực tập sinh, bất kỳ ai mong muốn một cuộc sống hài hòa, cân bằng giữa công việc và cuộc sống cá nhân.
• Tất cả chúng ta, những ai quan tâm, cần và muốn hiểu sâu hơn về khoa học thần kinh, não bộ, cũng như vai trò của cảm xúc trong cuộc sống.

Thông tin tác giả

Daniel Golemanđã nhận bằng tiến sĩ từ Đại học Harvard. Ông từng đảm nhiệm vị trí phụ trách mảng khoa học thần kinh và hành vi tạiThe New York Timestrong 12 năm, hai lần được đề cử giải Pulitzer và được trao giải Thành tựu trọn đời của Hiệp hội Tâm lý học Hoa Kỳ cho các bài viết khoa học dành cho công chúng.

Ông là tác giả của nhiều cuốn sách bán chạy như:Trí tuệ Xúc cảm(Emotional Intelligence),Trí tuệ Xúc cảm Ứng dụng trong Công việc(Working with Emotional Intelligence) vàTrí tuệ Xã hội(Social Intelligence). Trong đó,Trí tuệ Xúc cảmlà một tác phẩm toàn cầu, đã được dịch ra 40 ngôn ngữ.

Trích đoạn

“Một nghiên cứu sử dụng kỹ thuật chụp não những người nghe một câu chuyện buồn đã xác định được các vùng não liên quan đến quá trình này. Sự khác biệt trong hoạt động của các vùng thần kinh phụ thuộc vào biểu cảm khuôn mặt của người kể chuyện. Nếu người kể chuyện thể hiện sự đau buồn phù hợp, hạch hạnh nhân của người nghe và các mạch liên quan đến cảm xúc buồn bã sẽ hoạt động. Tuy nhiên, nếu người kể chuyện mỉm cười – một cảm xúc không phù hợp với câu chuyện – bộ não người nghe sẽ kích hoạt một vùng có nhiệm vụ cảnh giác trước các mối đe dọa xã hội hoặc thông tin mâu thuẫn. Trong trường hợp này, người nghe có thể không cảm thấy thiện cảm với người kể chuyện.”

“Theo Rosenthal, một mối liên hệ hòa hợp luôn bao gồm ba yếu tố: sự chú ý lẫn nhau, cảm giác tích cực chung và giao tiếp phi ngôn ngữ được phối hợp ăn ý. Sự kết hợp của cả ba yếu tố này tạo ra sự hòa hợp trong các mối quan hệ.”

Sự chú ý lẫn nhau là yếu tố đầu tiên và quan trọng nhất. Khi hai người chú ý đến những gì người kia nói, cảm giác quan tâm lẫn nhau sẽ nảy sinh, tạo nên sự gắn kết. Sự chú ý hai chiều sẽ khơi dậy cảm xúc chung.

Một dấu hiệu khác của sự hòa hợp là sự cảm thông lẫn nhau – cả hai người đều cảm thấy được lắng nghe và thấu hiểu. Đây là cảm giác chúng ta có được khi trò chuyện với Bob – ông hoàn toàn tập trung vào chúng ta. Đây là điểm khác biệt giữa sự thoải mái xã giao thông thường và sự hòa hợp trọn vẹn. Sự thoải mái trong giao tiếp thông thường mang lại cảm giác dễ chịu, nhưng không nhất thiết tạo ra sự kết nối cảm xúc.

“Mặc dù trí tuệ con người đã tạo ra những mặt tối của sự phát triển như chiến tranh dầu mỏ, công nghiệp hóa nông nghiệp và dư thừa calo, đánh cắp danh tính và email, chính hệ thống thần kinh sáng tạo ở vỏ não trước trán sẽ giúp chúng ta tránh khỏi những hiểm họa do chính nó gây ra. Có rất nhiều cám dỗ và nguy hiểm bắt nguồn từ sự thèm muốn đường, nhưng chính sự sáng tạo của con người cũng giúp chúng ta cân bằng lại.”

Cohen kết luận: ‘Chúng ta dễ dàng đạt được những gì mình thèm muốn như đường và chất béo. Nhưng chúng ta phải cân bằng giữa lợi ích trước mắt và dài hạn.’

Sự cân bằng này được thực hiện thông qua vùng thùy trán – nơi phát huy sức mạnh để kiềm chế sự bốc đồng, từ việc muốn ăn thêm một miếng bánh ngọt đến thôi thúc trả đũa bằng bạo lực khi bị xúc phạm. Trong những khoảnh khắc như vậy, ‘đường cao’ sẽ chế ngự ‘đường thấp’.

“Một số dữ liệu thuyết phục về lợi ích của việc đối mặt với nỗi sợ hãi ở mức độ vừa phải được rút ra từ các nghiên cứu trên khỉ sóc. Những con khỉ 17 tuần tuổi (tương đương với giai đoạn ấu thơ của trẻ) mỗi tuần một lần được đưa ra khỏi chuồng quen thuộc và cho vào chuồng khác cùng với những con khỉ lớn hơn mà chúng không quen. Mỗi lần như vậy, chúng đều có những biểu hiện sợ hãi.

Sau đó, khi chúng vừa cai sữa (nhưng vẫn còn phụ thuộc vào mẹ), những con khỉ sóc này cùng với mẹ được chuyển sang một chuồng khác. Chuồng mới không có khỉ lạ, mà có nhiều đồ ăn và không gian để khám phá.

Những con khỉ trước đó đã được đưa vào chuồng với khỉ lạ tỏ ra dũng cảm và tò mò hơn so với những con cùng tuổi nhưng chưa từng rời mẹ. Trong khi những con khỉ chưa từng ra khỏi chuồng chỉ bám lấy mẹ và rất e dè, thì những con này thoải mái khám phá chuồng mới và ăn những đồ ăn có sẵn.

Như vậy, những con khỉ con tự lập không còn biểu hiện sợ hãi như trước đây khi ở trong chuồng lạ. Việc thường xuyên tiếp xúc với một môi trường đáng sợ đóng vai trò như một liều vắc-xin ngừa căng thẳng.”