nuôi con không phải là cuộc chiến 2 - quyển 3 - bé thơ tự ngủ, cha mẹ thư thái (tái bản 2025)

Nuôi Con Không Phải Là Cuộc Chiến 2 - Quyển 3 - Bé Thơ Tự Ngủ, Cha Mẹ Thư Thái

Trong quá trình phát triển của trẻ em, giấc ngủ đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Tuy nhiên, tại Việt Nam, tầm quan trọng của việc ngủ đủ giấc ở trẻ nhỏ thường chưa được quan tâm đúng mức. Tại một buổi hội thảo y tế gần đây, Bác sĩ Johnathan Halevy, Trưởng Khoa Nhi của Trung tâm phòng khám Family Medical Practice, đã nhấn mạnh rằng tình trạng thiếu ngủ ở trẻ em Việt Nam là vấn đề cần phải sớm cải thiện.

Theo phân tích của Bác sĩ Johnathan Halevy, việc không ngủ đủ giấc có thể dẫn đến nhiều hệ lụy nghiêm trọng, bao gồm sự sụt giảm khả năng nhận thức, gây ảnh hưởng đến trí nhớ, chức năng vận động, tâm lý như trầm cảm, hành vi và các rối loạn tâm thần, cũng như ảnh hưởng đến sự an toàn của trẻ. Thực tế, có đến 50% trẻ mầm non và 40% trẻ vị thành niên ngủ ít hơn mức cần thiết, mà nguyên nhân chính là do các bậc phụ huynh thiếu sự coi trọng đối với thời lượng nghỉ ngơi của con từ khi còn nhỏ.

Giấc ngủ là yếu tố then chốt cho sự phát triển của cơ thể, não bộ và hệ nội tiết. Ngay cả cơ bắp cũng phát triển mạnh mẽ trong lúc ngủ, đặc biệt là đối với trẻ sơ sinh. Do đó, chất lượng giấc ngủ kém hoặc không ngủ đủ giấc sẽ tác động tiêu cực đến thể chất, tinh thần, cảm xúc, hành vi và nhận thức của trẻ.

Việc con tự ngủ được coi là mong ước của nhiều cha mẹ - những người thường xuyên phải ru bế con liên tục và đối mặt với tình trạng mất ngủ kéo dài. Để tránh tình trạng này, nhiều phụ huynh chu đáo đã tìm hiểu các phương pháp giúp trẻ tự đi vào giấc ngủ mà không cần phụ thuộc vào ti mẹ, bế ẵm hay lời ru. Thay vào đó, họ thiết lập một "thủ tục đi ngủ" định kỳ, đặt con xuống và trẻ chấp nhận điều đó, giúp trẻ tự ngủ một mình trong cũi từ khi còn rất nhỏ.

Điều này nghe có vẻ khó tin, nhưng thực tế điều đó hoàn toàn có thể thực hiện được.

Khả năng tự ngủ của trẻ là một đề tài nhạy cảm, dù đã được áp dụng rộng rãi ở các nước phương Tây nhưng còn khá mới lạ với cha mẹ Việt. Nhiều phụ huynh Việt Nam cho rằng điều này là không thể, nhưng thực tế cho thấy rằng khi trẻ biết tự ngủ độc lập mà không cần sự hỗ trợ như ru ẵm hay ti mẹ, trẻ sẽ có nhiều cơ hội hơn để đáp ứng đủ nhu cầu ngủ của bản thân.

Một em bé sơ sinh cần ngủ từ 16-18 giờ mỗi ngày trong 3 tháng đầu đời, sau đó giảm xuống còn 15-16 giờ khi bé đạt 6 tháng tuổi. Hầu hết trẻ em đều cần khoảng 14 giờ ngủ mỗi ngày cho đến khi tròn 3 tuổi. Nếu trẻ bị thiếu ngủ, dù chỉ 2 giờ mỗi ngày, thì đến khi tròn 1 tuổi, trẻ đã thiếu hụt hơn 720 giờ nghỉ ngơi. Đặc biệt, trong năm đầu đời, sự phát triển về nhận thức và thể chất diễn ra mạnh mẽ trong khi ngủ, nhất là trong các giai đoạn ngủ lơ mơ (REM), vì vậy việc thiếu ngủ khiến trẻ bỏ lỡ thời gian quý giá để lớn khôn.

Khác với ăn, vốn là bản năng sinh tồn tự nhiên, để đạt được trạng thái nghỉ ngơi và thư giãn, trẻ cần học cách tự trấn an bản thân, loại bỏ các yếu tố môi trường xung quanh để đi vào giấc ngủ. Đối với trẻ sơ sinh, do khả năng giao tiếp còn hạn chế, sự mệt mỏi thường biểu hiện qua việc cáu gắt, tiếng khóc (thường gọi là gắt ngủ). Nếu không được đáp ứng kịp thời, trẻ sẽ rơi vào trạng thái ức chế thần kinh, quá mệt mỏi, khiến giấc ngủ không còn khả năng phục hồi sức khỏe.

Trong những năm đồng hành cùng cha mẹ Việt trong việc dạy con tự ngủ, chúng tôi đã nhận thấy sự khác biệt rõ rệt về khả năng ngủ và việc đáp ứng nhu cầu tự nhiên của một đứa trẻ biết tự ngủ so với khi trẻ còn phụ thuộc vào người lớn. Chúng tôi cũng thấy nhiều thay đổi tích cực trong đời sống gia đình, tâm trạng của cha mẹ và ông bà khi con ngủ đủ và tự lập. Đó chính là động lực để chúng tôi nghiên cứu sâu, ghi chép và chia sẻ những phương pháp hướng dẫn trẻ tự ngủ trong cuốn sách này.

Khi đồng hành cùng nhiều gia đình, chúng tôi cũng ghi nhận những khó khăn về tâm lý của cha mẹ. Chúng tôi khẳng định rằng trầm cảm sau sinh là có thật và ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống gia đình. Vai trò của người cha trong việc nuôi con nhỏ có thể giúp cân bằng cuộc sống gia đình một cách hiệu quả. Thông qua bộ sách này, chúng tôi mong muốn chia sẻ, giảm bớt những lo lắng cho các gia đình và giúp các bậc phụ huynh trở thành những "cha mẹ thông thái".

Chúc các em nhỏ có những giấc ngủ ngon trong những gia đình tràn đầy hạnh phúc.