Trong giai đoạn nước rút ôn thi tốt nghiệp THPT, việc tiếp cận với những bộ đề minh họa chuẩn là yếu tố then chốt giúp học sinh rèn luyện tư duy và kỹ năng làm bài. Đề thi thử THPT Quốc gia năm 2021 môn Ngữ văn (Đề số 5) là một tài liệu ôn tập chất lượng, được thiết kế bám sát ma trận đề thi chính thức của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Tài liệu này không chỉ dành cho các sĩ tử lớp 12 muốn tự đánh giá năng lực mà còn là nguồn tham khảo hữu ích cho các thầy cô giáo trong việc ra đề và hướng dẫn học sinh ôn luyện.
Cấu trúc & Nội dung trọng tâm
Bộ đề được xây dựng với thời gian làm bài 120 phút, phân chia rõ ràng thành hai phần chính với các dạng bài tập đặc trưng của kỳ thi quốc gia:
- Phần I: Đọc hiểu (3.0 điểm):
- Ngữ liệu: Sử dụng đoạn trích từ tác phẩm "Không theo lối mòn" của Joachim de Posada & Ellen Singer, xoay quanh câu chuyện về sự khác biệt giữa thành công và thất bại thông qua khả năng trì hoãn sự sung sướng (delayed gratification).
- Hệ thống câu hỏi: Đi từ mức độ nhận biết (xác định phương thức biểu đạt) đến thông hiểu và vận dụng (phân tích ý nghĩa câu nói, rút ra thông điệp cá nhân).
- Phần II: Làm văn (7.0 điểm):
- Câu 1 (Nghị luận xã hội - 2.0 điểm): Yêu cầu viết đoạn văn khoảng 200 chữ bàn về bài học của sự thành công trong cuộc sống, đòi hỏi học sinh phải biết kết nối từ nội dung phần Đọc hiểu sang thực tiễn đời sống.
- Câu 2 (Nghị luận văn học - 5.0 điểm): Phân tích đoạn thơ trong bài "Sóng" của nhà thơ Xuân Quỳnh. Đặc biệt, đề bài yêu cầu liên hệ với tình yêu của tuổi trẻ hiện nay, đây là dạng đề mở, khuyến khích sự sáng tạo và tư duy phản biện của người viết.
Điểm nổi bật của tài liệu
Điều khiến bộ đề này trở nên giá trị đối với người học chính là những ưu điểm sau:
- Đáp án và hướng dẫn chấm chi tiết: Tài liệu cung cấp khung điểm cụ thể cho từng ý, giúp học sinh tự chấm điểm và nhận ra những thiếu sót trong cách lập luận.
- Sự kết hợp hài hòa giữa lý thuyết và thực tiễn: Từ một thí nghiệm tâm lý về "viên kẹo" ở phần Đọc hiểu dẫn dắt đến bài học về sự kiên trì ở phần Làm văn, tạo nên một mạch tư duy logic xuyên suốt.
- Câu hỏi vận dụng cao: Việc yêu cầu liên hệ bài thơ "Sóng" với thực tế tình yêu hiện nay giúp học sinh không bị rập khuôn theo các bài văn mẫu, đồng thời phát triển khả năng cảm thụ văn học sâu sắc.
- Chuẩn cấu trúc: Phân bổ thời gian và điểm số đúng quy định, giúp học sinh làm quen với áp lực phòng thi.
Hướng dẫn ôn tập & Lời khuyên học tập
Để khai thác tối đa hiệu quả từ bộ đề thi thử này, học sinh và giáo viên có thể áp dụng các chiến thuật sau:
- Đối với học sinh:
- Rèn luyện thời gian: Hãy bấm giờ đúng 120 phút để làm bài, tuyệt đối không xem đáp án trước khi hoàn thành để rèn luyện bản lĩnh phòng thi.
- Kỹ thuật viết đoạn 200 chữ: Tập trung vào cấu trúc Tổng - Phân - Hợp. Đừng viết quá dài, hãy đi thẳng vào vấn đề và sử dụng dẫn chứng thực tế để tăng sức thuyết phục.
- Phân tích thơ: Khi làm câu nghị luận văn học, hãy chú ý phân tích các từ ngữ, hình ảnh (Sóng, bờ, nhớ...) trước khi đưa ra những liên hệ mở rộng về tình yêu tuổi trẻ.
- Đối với giáo viên:
- Sử dụng phần Hướng dẫn chấm để định hướng cho học sinh cách triển khai ý, đặc biệt là cách chấm điểm cho các bài viết có quan điểm riêng nhưng phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.
Hy vọng với bộ đề thi thử này, các em học sinh sẽ tự tin hơn và đạt được kết quả cao nhất trong kỳ thi THPT Quốc gia sắp tới!
