những trang sử vẻ vang - từ trước cuộc nội thuộc tàu đều đầu triều gia long

LỜI GIỚI THIỆU

Cuốn sách "Những trang sử vẻ vang" được bố tôi biên soạn và xuất bản bởi Nhà xuất bản Mai Lĩnh vào năm 1944, khi ông mới 38 tuổi. Tôi cảm thấy rất vinh dự khi được đọc lại những lời đề tặng ở đầu sách, trong đó bố tôi viết: “u yếm mong bốn con Lân Tuất, Tề Chỉnh, Lân Dũng, Lân Cường sau này sẽ tìm thấy ở ‘Những trang sử vẻ vang’ một nguồn sống mạnh mẽ và xứng đáng”. Vì anh chị tôi hiện nay đều đã qua đời, tôi xin phép được thay mặt cho 6 người con trai còn lại của bố mẹ tôi để viết những lời giới thiệu này.

Xuất thân từ một vùng quê nghèo, bố tôi là một nhà giáo. Năm 1925, khi mới 19 tuổi, ông đã cho ra đời cuốn tiểu thuyết đầu tay mang tên "Cậu bé nhà quê". Tác phẩm này cùng với cuốn "Tố Tâm" của Hoàng Ngọc Phách được xem là những trong số những cuốn tiểu thuyết đầu tiên tại Việt Nam. Sau đó, ông tiếp tục sáng tác ba cuốn tiểu thuyết khác bao gồm: Khói hương (1935), Ngược dòng (1936) và Hai ngả (1938).

Trong phần Vài lời ngỏ trước, bố tôi đã chia sẻ tâm nguyện của mình: “mục đích của người viết quyển sách này chỉ là nhắc lại giữa bạn thanh niên những hành vi siêu việt của ông cha ta, để ai nấy đều có một tin tưởng mãnh liệt đối với tiền đồ của đất nước. Mình có tin rằng giống nòi mình không hèn, tổ tiên mình không kém, thì mình mới có đủ nghị lực mà gây cho non sông một tương lai rực rỡ”. Về giá trị của cuốn sách, ông cũng khẳng định rõ: “Biên quyển sách này, thuật giả không có cái cao vọng làm công việc một sử gia dày công nghiên cứu mà chỉ mong làm một nhà cổ động kêu gọi bạn trẻ nên quay về tìm ở trang sử cũ nước nhà một lẽ sống xứng đáng cho cuộc đời mình”.

Thông qua hai tập sách, bố tôi đã truyền tải 65 câu chuyện về những tấm gương tiêu biểu trong lịch sử dân tộc. Ngoài những vị anh hùng nổi tiếng đã được đặt tên cho các con phố tại Hà Nội và nhiều thành phố khác, tác phẩm còn giới thiệu những nhân vật mà tôi và có thể là nhiều độc giả khác chưa từng biết đến. Đó là những vị như Lưu Định, Nguyễn Bặc, Đinh Điền, Phạm Hạp, Nguyễn Dương, Đỗ Khắc Chung, Trần Thời Kiếm, Lê Dác, Võ Duy Dương, Lê Cảnh Tuân, Nguyễn Súy, Nguyễn Thái Bạt, Lê Tuấn Kiệt, Mạc Ngọc Liễn, Nguyễn Tự Niên, Nguyễn Công Hãng, Chân Thị, Duy Vỹ, Lý Trần Quán, Phan Thị Thuấn, Trần Công Thước, Nguyễn Khoa Đăng, Nguyễn Đăng Trường, Trần Phương Bính, Trần Danh Án, Trần Quang Châu, Nguyễn Đình Giản, Lê Quýnh, Nguyễn Viết Triệu, Nguyễn Văn Quyên, Nguyễn Thị Kim, Võ Tánh, Ngô Tuần Châu. Mỗi câu chuyện đều đi kèm với các văn bản chữ Hán có lời dịch, ghi chép chi tiết về từng chiến công.

Trong lời kết của Tập 2, bố tôi đã viết: “Ngày nay tuy nước ta chia ra ba kỳ với những chế độ chính trị khác nhau, nhưng người trong nước đều đã biết rằng mình cùng một nòi giống, cùng một tổ tiên, cùng một lịch sử, cùng một tiếng nói, nên cùng vui cùng buồn với nhau, và nhất định nắm tay nhau mạnh bạo bước trên con đường tiến bộ để làm cho nước Việt Nam trở nên một nước phú cường, xứng đáng với ‘Những trang sử vẻ vang’ của ông cha ta để lại”.

Trân trọng giới thiệu đến bạn đọc!

Nguyễn Lân Dũng

__________

TÁC GIẢ:

Nguyễn Lân (1906-2003) là một nhà giáo, nhà văn, nhà nghiên cứu và nhà biên soạn từ điển. Ông đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển bộ môn và khoa tâm lý học cũng như giáo dục học tại hệ thống các trường sư phạm Việt Nam. Năm 1988, ông được Nhà nước trao tặng danh hiệu Nhà giáo Nhân dân trong đợt đầu tiên.

Tám người con của ông đều là những nhà khoa học tiêu biểu và nổi tiếng của đất nước. Tên của ông cũng được đặt cho một con phố tại Hà Nội và một tuyến đường tại quê hương ông là thị xã Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên.