nguyễn an ninh - “không ăn mày tự do”

Nguyễn An Ninh - ‘Không ăn mày tá tự do’ Cuộc đời và sự nghiệp của Nguyễn An Ninh đã trở thành đề tài cho rất nhiều tác phẩm sách, báo, hồi ký, luận văn, luận án cũng như các bài nghiên cứu trên tạp chí của nhiều chuyên gia lịch sử, triết học và văn hóa học cả trong và ngoài nước. Thậm chí, nhiều văn bản gốc tiếng Pháp do chính Nguyễn An Ninh viết đã được chuyển ngữ sang tiếng Việt và xuất bản thành sách. Với niềm đam mê và tâm huyết nghiên cứu lâu năm về nhân vật này, PGS.TS. Trần Viết Nghĩa đã đóng góp thêm một công trình nghiên cứu mang tên Nguyễn An Ninh: ‘Không ăn mày tá tự do’. Cuốn sách tập trung phân tích và luận giải chi tiết, dựa trên hệ thống tư liệu đa dạng, đa chiều và phong phú từ trước đến nay về cuộc đời và con người Nguyễn An Ninh. Tác giả đã làm rõ bối cảnh lịch sử khi đất nước ta bị mất độc lập, chủ quyền, nhân dân lầm than dưới sự cai trị của thực dân Pháp vào cuối thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX. Sự biến chuyển về kinh tế - xã hội, đặc biệt là hệ thống giáo dục thuộc địa sau Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914-1918), đã tạo điều kiện cho tầng lớp trí thức Tây học trẻ tuổi phát triển mạnh mẽ. Trong bối cảnh các thế hệ nhà Nho cấp tiến đi trước đã phát động các phong trào yêu nước theo khuynh hướng dân chủ tư sản (với hai xu hướng chính là bạo động và cải cách nhưng không thành công), Nguyễn An Ninh – một trí thức Tây học điển hình cho thế hệ kế cận – đã đứng lên khởi xướng các hoạt động cách mạng theo những tư tưởng cấp tiến mà ông tiếp thu được trong thời gian du học tại Pháp. Khi đặt trong bối cảnh giao thời của lịch sử dân tộc, tính tiên phong và cấp tiến trong cuộc đời và sự nghiệp của Nguyễn An Ninh được thể hiện rõ nét qua nội dung cuốn sách. Tác giả đã thành công trong việc khắc họa sức hấp dẫn của nhân vật thông qua năm phần: phân tích sâu sắc tư tưởng cách mạng và văn hóa cấp tiến vượt thời đại của một trí thức Tây học (Phần một); làm bật lên tài năng diễn thuyết lay động cả một thế hệ (Phần hai); trình bày phương pháp đấu tranh nghị trường tiên phong (Phần ba); mô tả những năm tháng tù đày gian khó nhưng kiên cường (Phần bốn) và tổng hợp những luồng quan điểm, đánh giá đa dạng từ trong và ngoài nước về Nguyễn An Ninh (Phần năm).