khuyến học

Tác phẩm Khuyến Học và tư tưởng bình đẳng mang tính cách mạng

Ngay từ thời điểm vừa ra mắt,Khuyến Họcđã tạo nên những tác động sâu sắc, góp phần quan trọng vào việc định hình nền dân chủ của đất nước Nhật Bản. Tác phẩm mở đầu bằng một câu nói đã trở thành kinh điển:“Trời không tạo ra người đứng trên người, cũng không tạo ra người đứng dưới người”. Thông qua lời khẳng định này, tác giảFukuzawa Yukichiđã trình bày một quan điểm tiến bộ: mọi con người khi sinh ra vốn dĩ đều bình đẳng, không hề có sự phân biệt về sang hèn hay cao thấp. Theo ông, chính sự khác biệt về trình độ học vấn mới là yếu tố then chốt khiến con người trở nên khác nhau, dẫn đến sự phân hóa về giàu nghèo cũng như địa vị xã hội.

Đây là một quan điểm mang tính cách mạng và hết sức đột phá vào thời điểm đó. Nó trực tiếp phản bác lại niềm tin mù quáng vào thuyết định phận cũng như phá vỡ cơ cấu đẳng cấp vốn đã ăn sâu bám rễ trong xã hội Nhật Bản suốt một thời gian dài.

Chi tiết về cấu trúc, tầm ảnh hưởng và giá trị bản dịch

Về mặt nội dung,Khuyến Họcđược chia thành17 chương. Đáng chú ý, chương đầu tiên của cuốn sách là thành quả viết chung giữaFukuzawa YukichivàObata Tokujirō- một nhà tư tưởng, nhà giáo dục và nhà chính trị cùng thời. Tác phẩm được trình bày với văn phong bình dị, gần gũi nhưng vẫn thể hiện rõ khí khái của tầng lớp trí thức thời kỳ đầu Minh Trị. Đó là tinh thần tự giác gánh vác trách nhiệm đối với sự phát triển và nền độc lập của quốc gia, cùng niềm hy vọng mãnh liệt về một thời đại mới tươi sáng hơn sau những biến động của cuộc duy tân.

Có thể khẳng định,Khuyến Họclà cuốn sách khai sáng thời cận đại nổi tiếng và bán chạy nhất tại Nhật Bản. Các số liệu thống kê cho thấy tác phẩm đã đạt mức tiêu thụ hơn3 triệu bản. Trong bối cảnh dân số Nhật Bản lúc bấy giờ khoảng30 triệu người, điều này có nghĩa là cứ 10 người dân thì có 1 người sở hữu cuốn sách này. Về sau, tác phẩm tiếp tục được chuyển ngữ sang tiếng Nhật hiện đại và nhiều ngôn ngữ khác trên thế giới.

Trong bản in lần này, dịch giảCa Lâu lađã đảm nhận vai trò chuyển ngữ. Bản dịch bám sát theo ấn bản đầu tiên của nguyên tác tiếng Nhật, cố gắng bảo lưu lối diễn đạt, văn phong và cách nói viết đặc trưng của người dân Nhật Bản thời kỳ đó. Với những nét tương đồng và sự gần gũi về mặt lịch sử cũng như văn hóa giữa Việt Nam và Nhật Bản,Khuyến Họcđược kỳ vọng sẽ khơi dậy tinh thần hiếu đọc, hiếu học và ý chí tự lực trong mỗi người dân Việt Nam hiện nay, tương tự như những giá trị mà cuốn sách đã mang lại cho người dân Nhật Bản trước đây.

Giới thiệu về tác giả Fukuzawa Yukichi

Fukuzawa Yukichi (1835 - 1901)không chỉ là một nhà tư tưởng lỗi lạc mà còn là nhà giáo dục tiên phong, được coi là một trong những kiến trúc sư trưởng về mặt tư tưởng cho nước Nhật Bản hiện đại. Ông xuất thân từ một gia đình samurai cấp thấp trong giai đoạn xã hội phong kiến Mạc phủ đang trên đà suy tàn. Chính hoàn cảnh này đã giúpFukuzawasớm nhận thức được tầm quan trọng của việc canh tân đất nước và sức mạnh to lớn từ tri thức phương Tây.

Một cột mốc quan trọng diễn ra vào năm1860, khi ông tháp tùng phái đoàn ngoại giao đầu tiên của Nhật Bản đến thăm châu Âu và Hoa Kỳ. Chuyến đi này đã giúp ông tận mắt chứng kiến sự ưu việt của nền văn minh công nghiệp. Sau khi trở về nước, thay vì chọn con đường làm quan để tìm kiếm vinh hoa phú quý, ông đã tự nguyện cống hiến cuộc đời cho sự nghiệp “khai minh dân trí”.

Những đóng góp to lớn củaFukuzawa Yukichibao gồm:

• Sáng lậpĐại học Keio, một trong những cơ sở giáo dục danh tiếng bậc nhất tại Nhật Bản.
• Sáng lập tờ báo thời sựJiji Shimpo.
• Để lại một kho tàng trước tác đồ sộ, góp phần thay đổi nhận thức của cả một thế hệ.

Trong số các tác phẩm của ông, có nhiều cuốn sách nổi tiếng đã được dịch ra nhiều thứ tiếng, tiêu biểu như:Khuyến học,Khái lược văn minh luậnvàPhúc Ông tự truyện.