Luyện Tập Lập Trình Scratch Dành Cho Học Sinh Lớp 2-5

Giới thiệu về Scratch và Lập trình cho Trẻ Em

Scratch là một phần mềm xuất sắc do MIT phát triển, được thiết kế để giúp trẻ em từ lớp 2 đến lớp 5 tiếp cận với lập trình một cách dễ dàng. Tuy nhiên, ban đầu, giao diện và các khái niệm có thể gây khó khăn cho người mới bắt đầu. Do đó, việc thực hành thông qua các dự án đơn giản là một cách tiếp cận hiệu quả để làm quen với nền tảng này. Bài viết này tổng hợp một số bài tập Scratch thú vị, giúp các em học sinh nắm vững cách sử dụng phần mềm và chuẩn bị cho các dự án phức tạp hơn trong tương lai.

Các Bài Tập Scratch Dành Cho Người Mới Bắt Đầu

Dưới đây là tuyển tập các bài tập Scratch lý tưởng cho những ai mới làm quen với lập trình, đặc biệt phù hợp với học sinh từ lớp 2 đến lớp 5.

Tạo Mèo Bay Theo Con Trỏ

Dự án Scratch đầu tiên và đơn giản nhất là tạo hình ảnh chú mèo di chuyển trên màn hình, luôn hướng về vị trí con trỏ chuột.

Đầu tiên, bạn cần tạo một dự án mới. Mở Scratch và chọn “Create” để bắt đầu. Sau đó, xóa hình ảnh chú mèo mặc định và chọn một phông nền phù hợp bằng cách nhấp vào nút “Choose a Backdrop” ở góc dưới bên phải (màu xanh lá cây trong hình). Ví dụ, bạn có thể chọn phông nền Galaxy.

Sau khi đã chọn phông nền, hãy thêm hình ảnh chú mèo đang bay. Nhấp vào nút “Choose a Sprite” ở góc dưới bên phải, tìm kiếm “cat flying” và chọn hình ảnh chú mèo phù hợp.

Cuối cùng, thêm đoạn mã sau vào chương trình:

• When green flag clicked: Đoạn mã này sẽ thực thi khi bạn nhấp vào cờ xanh.
• Forever: Vòng lặp này sẽ chạy liên tục cho đến khi bạn nhấp vào nút dừng.
• Point towards (mouse pointer): Khối lệnh này giúp đối tượng luôn hướng về vị trí con trỏ chuột.
• If (not touching mouse pointer): Nếu mèo chưa chạm vào con trỏ, đoạn mã bên dưới sẽ được thực thi.
• Move (5) steps: Khối lệnh này di chuyển mèo 5 bước mỗi khi được chạy. Bạn có thể điều chỉnh giá trị này để thay đổi tốc độ di chuyển.

Tạo Sprite Nhảy

Một bài tập Scratch hữu ích khác là tạo hiệu ứng nhảy cho một sprite.

Tạo một dự án mới với một sprite, thực hiện theo các bước hướng dẫn trong bài tập mèo bay. Thêm đoạn mã sau vào dự án của bạn và đọc phần giải thích bên dưới để hiểu chức năng của từng khối lệnh.

• When (space) key pressed: Đoạn mã này sẽ chạy mỗi khi bạn nhấn phím space. Bạn có thể thay đổi phím này theo ý muốn.
• Next costume: Thay đổi hình ảnh của sprite để tạo hiệu ứng động.
• Glide (.2) secs to x: (x position) y: (y position + 50): Khối lệnh này di chuyển sprite đến một vị trí mới trong khoảng thời gian 0.2 giây. Tọa độ x giữ nguyên, còn tọa độ y tăng lên 50 đơn vị.
• Next costume: Thay đổi hình ảnh của sprite khi nó quay trở lại.
• Glide (.2) secs to x: (x position) y: (y position - 50): Khối lệnh này di chuyển sprite trở lại vị trí ban đầu.

Tạo Hình Nền Đổi Màu

Tiếp tục với dự án mèo bay, bạn có thể thêm hiệu ứng đổi màu cho hình nền:

Thực hiện theo các bước trong dự án mèo bay để chọn một hình nền. Sau đó, nhấp vào hình nền trong phần “Stage” để lập trình.

Thêm 3 khối mã sau:

• When green flag clicked: Đoạn mã này sẽ chạy khi bạn nhấp vào cờ xanh.
• Forever: Vòng lặp này sẽ chạy liên tục.
• Change (color) effect by (5): Khối lệnh này thay đổi hiệu ứng màu của nền bằng 5. Bạn có thể điều chỉnh giá trị này để thay đổi tốc độ đổi màu.

Sprite Phát Ra Âm Thanh Khi Được Click

Để thêm âm thanh cho sprite mèo bay, hãy nhấp vào tab “sounds” và chọn "choose a sound". Tìm một âm thanh phù hợp và nhấp vào đó. Sau đó, quay lại tab “code” để tiếp tục lập trình.

Code cho dự án này chỉ gồm hai khối:

• When this sprite clicked: Đoạn mã này sẽ chạy mỗi khi bạn nhấp vào sprite.
• Play sound (grunt) until done: Khối lệnh này phát âm thanh bạn đã chọn.

Thay Đổi Kích Thước Sprite Bằng Các Phím Mũi Tên

Thêm bốn khối mã sau vào dự án mèo bay:

• When (up arrow) key pressed: Đoạn mã này sẽ chạy khi bạn nhấn phím mũi tên lên.
• Change size by (10): Khối lệnh này tăng kích thước của sprite lên 10%.
• When (down arrow) key pressed: Đoạn mã này sẽ chạy khi bạn nhấn phím mũi tên xuống.
• Change size by (-10): Khối lệnh này giảm kích thước của sprite đi 10%.