Đối với các sĩ tử lớp 12, việc luyện đề không chỉ giúp làm quen với cấu trúc bài thi mà còn là cách tốt nhất để rèn luyện tư duy nghị luận và kỹ năng phân tích văn học. Bộ đề thi thử THPT Quốc Gia 2020 môn Ngữ Văn (Đề 21 và Đề 22) là nguồn tài liệu quý giá, được thiết kế bám sát ma trận đề thi chính thức của Bộ Giáo dục và Đào tạo, giúp học sinh tự đánh giá năng lực và giáo viên có thêm tư liệu giảng dạy, ra đề kiểm tra chất lượng.
Cấu trúc & Nội dung trọng tâm
Bộ tài liệu bao gồm hai đề thi độc lập với đầy đủ các phần thi quy chuẩn, tập trung vào hai kỹ năng quan trọng nhất của môn Ngữ văn: Đọc hiểu và Làm văn.
- Phần I: Đọc hiểu (3.0 điểm)
- Đề 21: Khai thác văn bản về giá trị của hạnh phúc và sự trân trọng hiện tại (Trích Hạt giống tâm hồn). Tập trung vào các câu hỏi nhận biết phương thức biểu đạt, thông hiểu nội dung và vận dụng rút ra thông điệp cuộc sống.
- Đề 22: Tập trung vào chủ đề "Bản lĩnh sống" (Trích Tuổi trẻ.vn). Yêu cầu học sinh phân tích tác dụng của bản lĩnh và cách thức xây dựng sự tự tin, nghị lực trong cuộc đời.
- Phần II: Làm văn (7.0 điểm)
- Nghị luận xã hội (2.0 điểm): Yêu cầu viết đoạn văn khoảng 200 chữ về các vấn đề thời đại như: Tự tạo ra hạnh phúc cho chính mình và Ý thức về bản lĩnh sống.
- Nghị luận văn học (5.0 điểm): Đi sâu vào phân tích các tác phẩm trọng tâm trong chương trình:
- Phân tích vẻ đẹp tâm hồn, khát vọng tình yêu trong bài thơ "Sóng" (Xuân Quỳnh) và kỹ năng liên hệ, so sánh với khát vọng sống trong "Vội vàng" (Xuân Diệu).
- Phân tích hình tượng cây xà nu trong tác phẩm "Rừng xà nu" (Nguyễn Trung Thành) để làm nổi bật sức sống mãnh liệt của con người Tây Nguyên.
Điểm nổi bật của tài liệu
Không chỉ dừng lại ở việc đưa ra câu hỏi, bộ đề này còn sở hữu những ưu điểm vượt trội giúp người học nâng cao hiệu quả ôn tập:
- Đáp án chi tiết và thang điểm rõ ràng: Tài liệu cung cấp hướng dẫn chấm chi tiết cho từng câu, từ việc xác định phương thức biểu đạt đến các luận điểm cần có trong bài văn nghị luận. Điều này giúp học sinh biết cách "kiếm điểm" và tránh những sai sót đáng tiếc.
- Tính định hướng cao: Việc kết hợp giữa một văn bản nghị luận xã hội và một bài phân tích văn học có sự liên hệ (như Sóng và Vội vàng) giúp học sinh rèn luyện tư duy tổng hợp, nâng cao khả năng viết bài đạt điểm giỏi.
- Nội dung nhân văn, gần gũi: Các ngữ liệu đọc hiểu được lựa chọn kỹ lưỡng, mang tính giáo dục cao, khơi gợi cảm xúc và suy nghĩ tích cực cho học sinh trước ngưỡng cửa trưởng thành.
- Chuẩn cấu trúc thi: Thời gian làm bài 120 phút, phân bổ điểm số 3/7 chính xác theo định dạng đề thi THPT Quốc gia, tạo môi trường luyện tập sát thực tế.
Hướng dẫn ôn tập & Lời khuyên học tập
Để khai thác tối đa giá trị của bộ đề thi này, học sinh và giáo viên có thể áp dụng phương pháp sau:
- Đối với học sinh:
- Luyện bấm giờ: Hãy đặt đồng hồ đúng 120 phút để rèn luyện áp lực phòng thi, phân bổ thời gian hợp lý (khoảng 20-25 phút cho Đọc hiểu, 20-30 phút cho Nghị luận xã hội và 60-70 phút cho Nghị luận văn học).
- Đối chiếu đáp án: Sau khi làm xong, hãy đọc kỹ phần "Hướng dẫn chung" và "Đáp án" để thấy được sự thiếu sót trong lập luận hoặc cách dùng từ của mình.
- Mở rộng kiến thức: Với câu liên hệ (Sóng - Vội vàng), hãy tập thói quen tìm kiếm những điểm tương đồng và khác biệt giữa các tác giả, tác phẩm cùng chủ đề để bài viết sâu sắc hơn.
- Đối với giáo viên:
- Sử dụng bộ đề này làm bài kiểm tra 15 phút hoặc 45 phút để đánh giá mức độ tiếp thu bài của học sinh.
- Dùng phần đáp án chi tiết để hướng dẫn học sinh cách triển khai luận điểm, cách lập dàn ý cho bài văn nghị luận xã hội 200 chữ.
