Vào năm 1979, sau khi hoàn thành tác phẩm “Kinh Dịch, một tổng hợp Trung triết thời Tiên Tần”, tôi dự định sẽ tập trung vào việc viết hồi ký và tận hưởng những năm tháng nghỉ ngơi, bởi lẽ tôi đã gần bước vào tuổi thất tuần.
Tuy nhiên, năm 1981, khi hoàn tất bộ Hồi ký, trong quá trình sắp xếp lại các tủ sách tại Sài Gòn và Long Xuyên, tôi bất ngờ phát hiện ra khoảng gần năm chục đầu sách liên quan đến lịch sử và văn minh Trung Hoa. Tôi đã đọc lại toàn bộ số sách này, đồng thời mượn thêm từ bạn bè khoảng 6-7 cuốn nữa.
Tương tự như hơn ba thập kỷ trước, khi tôi bắt đầu tìm hiểu về văn học Trung Quốc, tôi vừa đọc, vừa ghi chép tỉ mỉ. Và rồi, ngoài kế hoạch ban đầu, tôi quyết định biên soạn bộ sử này.
Trung Hoa hiện đại có diện tích gần bằng cả châu Âu, với dân số vượt mốc một tỷ người – chiếm khoảng 1/5 dân số toàn cầu. Nền văn minh này có truyền thống coi trọng lịch sử, bắt đầu từ thế kỷ thứ VIII trước Tây Lịch (thời Tuyên Vương nhà Chu).
Từ đó trở đi, mỗi triều đại đều có những sử quan ghi chép lịch sử một cách cẩn thận và khách quan. Do vậy, tài liệu về lịch sử Trung Hoa vô cùng phong phú và có giá trị to lớn. Tuy nhiên, bốn chục cuốn sách tôi có được chỉ là một phần nhỏ trong kho tàng kiến thức rộng lớn đó.
Tôi nhận định lịch sử Trung Hoa là lịch sử của một nền văn minh vô cùng độc đáo (infiniment originale: Guillermaz), dù ra đời sau một số nền văn minh khác như Ai Cập hay Lưỡng Hà, nhưng lại tồn tại lâu nhất. Nó bắt nguồn từ khoảng 3.000 năm trước, tại khu vực trung du sông Hoàng Hà.
Trong khi các bộ lạc xung quanh vẫn còn ở giai đoạn bán khai, nhà Ân (cuối nhà Thương) và nhà Chu đã đạt được những thành tựu đáng kể trong nông nghiệp, luyện kim đồng, xây dựng một tổ chức xã hội chặt chẽ, và hình thành một tôn giáo mang tính xã hội (thờ Thượng đế, thần xã tắc, cha mẹ...).
Nền văn minh này ít mê tín, có vũ trụ quan duy vật (thuyết âm dương) và sử dụng hệ chữ tượng hình, hội ý. Nhiều nhà ngôn ngữ học hiện đại đánh giá hệ chữ này có tiềm năng trở thành một phương thức giao tiếp quốc tế.
Văn minh Trung Hoa dần dần lan tỏa ra các vùng lân cận, không thông qua các cuộc chiến tranh mà bằng con đường thu phục, khai hóa và đồng hóa các bộ lạc man rợ. Đến cuối thời Chiến Quốc, nó đã bao trùm gần hết lưu vực hai con sông lớn nhất của Trung Quốc: Hoàng Hà và Dương Tử giang.
Nhà Tần đã thống nhất Trung Quốc, chấm dứt chế độ phong kiến và mở rộng lãnh thổ xuống hạ lưu sông Tây Giang (Quảng Đông ngày nay). Phía đông là biển, phía tây và phía bắc là những thảo nguyên và sa mạc mênh mông.
Từ đó, các dân tộc du mục liên tục xâm nhập vào đất Trung Hoa, cướp bóc mùa màng và gia súc. Người Trung Hoa đã xây dựng Trường Thành để ngăn chặn họ, đồng thời chiến đấu và đẩy họ về các thảo nguyên. Quá trình này ban đầu mang tính tự vệ, nhưng sau đó trở thành một cuộc tranh giành đất đai kéo dài suốt hai ngàn năm, cho đến cuối nhà Thanh.
Khi nhà Hán mạnh, các dân tộc du mục (Hồ) rút về phương Bắc để chờ thời cơ. Khi nhà Hán suy yếu, họ vượt Trường Thành xâm chiếm đất đai. Ban đầu, họ chiếm một phần miền Hoa bắc (các tỉnh Thiểm Tây, Sơn Tây...), sau đó dần dần chiếm trọn Hoa bắc và tiến đến bờ sông Dương Tử.
Cuối cùng, dưới triều Nguyên và Thanh, họ đã hai lần làm chủ hoàn toàn non sông của người Hán: một thế kỷ (Nguyên) và hai thế kỷ rưỡi (Thanh).
Khi chiếm đất, các dân tộc du mục cai trị người Hán, sử dụng văn tự và ngôn ngữ Hán. Chỉ sau vài thế hệ, họ đã Hán hóa và trở thành người Hán. Khi người Hán giành lại chủ quyền, đất đai của Hồ trở thành đất đai của Hán, và con dân Hồ cũng trở thành con dân Hán.
Nhờ vậy, sau thời Nam Bắc triều, dân tộc Hán đã được bổ sung dòng máu Tiên Ti, Tây Tạng, Thác Bạt, và sau thời Ngũ Đại, thêm dòng máu Sa Đà. Sau thời Thanh, dòng máu Mãn, Mông, Hồi Hột cũng hòa vào dòng dõi người Hán.
Đế quốc Trung Hoa nhờ đó trở nên rộng lớn hơn bao giờ hết, trừ thời Nguyên. Hiện tượng này có thể nói là độc nhất vô nhị trong lịch sử nhân loại.
 |  |  |
1 nhận xét
Android
Ứng dụng giải trí
