tham thiền

Chánh Pháp, Tượng Pháp và Mạt Pháp: Khám phá bản chất và con đường trở về

Thế nào là chánh pháp? Đó là pháp còn nguyên vẹn, đúng như tinh thần và ý chỉ của người khai sáng, Đức Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni.

Vậy, tượng pháp là gì? Đó là pháp bề ngoài vẫn còn hình dáng tương tự, nhưng thực chất đã dần dần sai lệch so với chánh pháp ban đầu.

Còn mạt pháp? Đó là pháp đã mất đi gốc rễ, gần như không còn giá trị. Tuy nhiên, tại sao pháp Phật lại có sự suy thoái này? Tại sao mạt pháp lại xuất hiện vào thời điểm hiện tại? Và tại sao toàn thể nhân loại đang bị cuốn theo dòng chảy của sự thay đổi và suy đồi? Kinh Phật có câu: “Nếu lòng ta là ma, thì Phật có đến Phật cũng hóa ra ma”. Điều này cho thấy, pháp Phật có thể biến thành pháp ma, và con Phật có thể trở thành con ma. Lý do rất rõ ràng. Nếu mỗi chúng ta không quên trở về với bản thân, khám phá và khai thác những bí mật ẩn sâu trong tháp Đa Bảo, để ông Phật Đa Bảo trong tháp được hiển lộ, thì vấn đề mạt pháp còn là vấn đề nữa không? Như vậy, chánh pháp vẫn luôn tồn tại, chỉ có chúng ta mới mạt hay không mạt mà thôi.

Tại sao có ba thiên luận này ra đời?

Tại sao thiên đầu là Huyết mạch, thiên giữa là Ngộ tánh và thiên cuối là Phá tướng? Tướng gì cần phải phá? Và liệu quả tướng có bị phá hủy không? Hay phá tướng nghĩa là phá bỏ những định kiến, tâm ma đóng cứng theo hình tướng? Đức Bồ Đề Đạt Ma đã nhìn thấy điều gì mà để lại ba thiên luận này?

Người xưa có câu: “Đọc sách là để cầu lý”. Lý là tấm gương dùng để soi chiếu lại lòng người. Do đó, nếu chúng ta không dám đối diện với sự thật, vì sợ mất đi cái “TÔI”, vì mong muốn vun đắp cho sự nghiệp của cái “TÔI”, vì tìm kiếm sự nương tựa để cái “TÔI” được an ổn, hay vì muốn tìm kiếm chiêu bài để tranh giành lợi ích mà đọc ba thiên luận này, thì luận này cũng chỉ là một biến tướng của pháp ma, giúp cho những tâm ma lớn nhỏ có điều kiện để hưởng thụ và thỏa mãn dục vọng mà thôi. Đây là điều những người ham học cần phải biết trước. (Theo HT Thích Minh Thiền)

"Tham Thiền" - Bản dịch và thuyết giảng từ Ba bài luận của Tổ Bồ Đề Đạt Ma

Quyển sáchTham Thiềnlà bản dịch và thuyết giảng từ Ba bài luận của Tổ Bồ Đề Đạt Ma của Hòa Thượng Thích Minh Thiền. Ngài đã thuyết giảng hàng tuần tại chùa Hội Tông, Phú Định vào năm Nhâm Tý 1972. Tài liệu này đã được các học giả thời bấy giờ đón nhận với sự tôn kính và ngưỡng mộ. Kể từ đó đến nay, ngoài nhà xuất bản Quế Sơn Võ Tánh được Hòa Thượng cho phép xuất bản chính thức, nhiều người đã tự phát chuyển thể thành văn viết, gửi ra nước ngoài hoặc đưa lên thư viện sách điện tử... tất cả đều xuất phát từ lòng thành mong muốn phổ biến rộng rãi, mang lại lợi ích cho cộng đồng tu học Phật Pháp. Hiện tại, bản dịch đã được biên tập và chỉnh lý để thống nhất ngôn ngữ chuyên môn, phù hợp với tông môn Thiền học trong Văn Hiến Y Đạo, giúp độc giả tiếp cận một cách chính thống và có cái nhìn sáng tỏ hơn.

Trích dẫn từ sách:

LUẬN VỀ HỆ THỐNG HUYẾT MẠCH TÂM TRUYỀN

Chánh văn:

• Ba cõi lăng xăng đều từ một tâm. Phật trước Phật sau đều chỉ dùng tâm truyền tâm, chẳng lập văn tự.

Giảng: Câu mở đầu có thể khiến chúng ta cảm thấy khó khăn, thậm chí trái ngược với sự thật. Tuy nhiên, nếu mỗi người chúng ta buông bỏ mọi duyên, không nuôi dưỡng bất kỳ ý niệm nào, rồi nghiệm thử: trước khi chúng ta nghĩ thiện nghĩ ác, tâm là gì, tánh là gì, vật là gì, và bổn tâm bổn tánh của chúng ta ở đâu? thì sẽ thấy câu này hoàn toàn đúng sự thật. Nếu chưa làm được, hãy tiếp tục lắng nghe, rồi sẽ hiểu.

• Có người hỏi: Nếu không lập văn tự, vậy lấy gì làm tâm?

Đáp: Ông hỏi tôi tức là tâm của ông, tôi trả lời với ông tức là cái tâm của tôi. Nếu tôi không có tâm thì lấy đâu biết để trả lời với ông, ông nếu không có tâm làm sao ông biết hỏi tôi.

Thực tế, cách nói này có thể khiến chúng ta cảm thấy khó khăn. Vì chỉ một chữ “Tâm” thôi, trong văn hóa Á Đông đã có nhiều cách hiểu khác nhau. Như tim đèn cũng được gọi là tâm, mà bản tánh cũng được gọi là tâm. Chúng ta thấy chữ Tâm có nhiều nghĩa, không biết lấy đâu làm chuẩn. Nhưng thực sự, sự bao la vô tận này chỉ là bầu năng lực viên quang, hội tụ tất cả để đi vào tận cùng sự thật. Viên chiếu đó tạo ra lõi của sự vật, trái tim của động vật và guồng máy tâm thức. Tất cả đều đặt trên nền tảng gọi là linh không vô cực, gọi là bổn tánh linh diệu cũng vậy thôi. Cho nên, mọi sự hiểu biết đều không ngoài cái đó.

• Cho nên biết: hỏi tôi tức là tâm ông đó. Từ lũy kiếp đến giờ, nhẫn đến hành tung hoạt động bất cứ lúc nào, bất cứ chỗ nào đều là cái tâm vốn có của ông, đều là Phật vốn có của ông. Cái nghĩa chính tâm mình là Phật là như thế.

Thực ra, khi nhìn vào người khác, chúng ta thấy có người này người nọ, có nam có nữ, có trong có ngoài, có tâm có vật. Nhưng nếu chúng ta buông lỏng, không kẹt vào cái “TÔI”, thì sẽ thấy mọi thứ tròn đầy, không có đâu là xưa đâu là nay, đâu là tâm đâu là vật cả. Do đó, nếu quay trở lại, soi vào mình, đừng nghĩ thiện nghĩ ác gì cả, ngay lúc đó sẽ không tìm thấy đâu là vật đâu là tâm. Đó chính là bổn tâm bổn tánh của mình.

• Ngoài tâm nầy, rốt ráo không có Phật nào khác có thể được. Nếu lìa tâm nầy mà tìm Bồ-Đề, Niết-Bàn thì thật là không tưởng.

Nghĩa là: nếu rời xa nguồn tâm tánh của chính mình mà tìm Đạo, thì chắc chắn không thể đạt được.

• Tánh chơn thật của tự mình không phải pháp nhân pháp quả, đó là nghĩa của tâm.

Thưa, ở đây cũng giống như nói Phật không phải là cái được tạo ra. Như vậy nghĩa là sao? Là cái được tạo ra là chúng sanh? Và do đó mà biết cái hiện tại chúng ta có, gọi là chúng sanh. Đây là cái đã lỡ tạo ra, và nếu đừng tạo ra cái đó thì chính mỗi người là Phật. Cho nên biết Phật không phải là cái làm thêm, làm thêm là chúng sanh. Nói như vậy để mỗi người chúng ta đừng lầm tưởng tu là đi tìm Phật, là gặp được Phật. Không thể có gặp Phật, chỉ có khám phá chính con người của mình để đừng bị vướng vào cái rọ của cái “TÔI”, tức khắc bổn tánh linh diệu sẽ xuất hiện. Lúc đó mới là Phật. Nếu tôi còn mê, dù Phật đến cũng chỉ là ma, khi tôi hết mê, dù ma đến cũng là Phật.

• Tự tâm là Niết-Bàn. Nếu nói ngoài tâm có Phật và Bồ Đề có thể được thì thật là không tưởng.

Thưa, khi chưa có cái “TÔI”, thì tâm với vật không còn là vấn đề. Khi kẹt vào cái rọ của “TÔI”, thì một phút quay trở ra, tất cả đều đảo điên lộn xộn. Ngược lại, khi chết đi cái “TÔI”, thì một phút quay trở vào là đâu ra đấy. Chúng ta phải để ý, chúng ta ở trên quả đất tròn, nhìn ra bầu trời, chỗ nào cũng khum khum như một bầu thủy tinh tráng thủy bên ngoài. Do đó, khi nhìn ra theo chiều lõm vào của bầu trời thì cái đầu trở xuống. Quay nhìn vào chiều lồi của quả đất thì cái đầu trở lên. Cho nên, soi ra là nghịch, soi vào là thuận. Vì thế Phật gọi cái phóng ra là chánh điên đảo, quay trở vào chính con người của mình là chánh biến tri.

• Phật và Bồ Đề ở chỗ nào? Ví như có người dang tay bắt hư không có được gì không? Vì sao thế? Vì hư không chỉ có tên chớ nào có hình tướng! Bắt đã chẳng được. Cho nên nói hư không không thể bắt được. Trừ tâm nầy ra mà tìm Phật rốt rồi không được cũng giống như vậy?

Trong kinh nói: “Phật vốn không tướng, chỉ tùy cái tâm của chúng sanh mà hiện tướng”. Nói như vậy là sao? Nghĩa là, vốn dĩ không có Phật nào khác, chỉ có tâm mình là Phật. Nếu tánh mê thì mỗi người mê một kiểu, mỗi người tưởng tượng ra tướng Phật một kiểu khác nhau. Nên ông Phật của tôi với ông Phật của mỗi quý vị đều có phần sai khác.